Podróż motocyklem po Norwegii: powrót do fiordów i wolności

U jednych motocyklowa pasja zaczyna się od pierwszych wyścigów motorowerami z kumplami z sąsiedztwa, u innych od dłubania z ojcem w garażu. U mnie to podróż ostatecznie rozpaliła miłość do jednośladów. Latem 2019 roku jako praktykant w 1000PS biorę Hondę CB500X i z dwoma przyjaciółmi ruszam do Norwegii. Wcześniej moje motocyklowe hobby to głównie okazjonalne wędrówki enduro z tatą w Słowenii. Czy praktyka, którą znalazłem przypadkiem w trakcie studiów dziennikarskich, naprawdę do mnie pasuje, jeszcze wtedy nie wiem. Po tej pierwszej dużej wyprawie – już raczej tak. Jeździć motocyklem i przy okazji odkrywać świat? To jest to! Siedem lat później wracam i chcę sprawdzić, czy Północ wciąż porywa mnie tak samo jak wtedy.

Przez lata niektóre rzeczy jednak się zmieniły. Tym razem nie siedzę na motocyklu sam, lecz w towarzystwie. Maszyna to jednak, jak wtedy, adventure w kategorii A2 – nowe BMW F 450 GS. Na podróż liczącą kilka tysięcy kilometrów może to w pierwszej chwili brzmieć jak dość ekscentryczny wybór. 420 cm³ i 48 KM to przecież nie wartości, którymi wygrywa się licytowanie się na dane techniczne przy wspólnym stole. Mały GS został jednak wybrany świadomie. Podczas pierwszej wyprawy do Norwegii miałem tylko prawo jazdy kat. A2, więc siedziałem na adventure A2. Teraz chcę sprawdzić, czy to nadal pasuje, czy może w międzyczasie popadłem w obsesję na punkcie większej mocy. Norwegia jest do tego idealnym środowiskiem. Przy panującym tu spokojnym tempie podróżowania 48 koników dobrze wpisuje się w obraz. Jak wygodne jest BMW na dłuższą metę z pasażerką, to jednak temat na osobny test długodystansowy.

Jeszcze coś odróżnia tę wyprawę od tamtej. W 2019 roku z małą ilością pieniędzy i jeszcze mniejszym planem po prostu jechaliśmy do najbardziej znanych atrakcji. Jeden z moich dwóch przyjaciół zrobił prawo jazdy specjalnie na tę podróż. Żyliśmy z dnia na dzień i pozwalaliśmy, by podróż sama się toczyła. Tę wolność nadal lubię. Zorganizowane wyjazdy grupowe to więc nie moja bajka. Chcę się zatrzymywać, kiedy, gdzie i na jak długo chcę. Jednocześnie samodzielne szukanie dobrych tras, wartych zobaczenia miejsc, ciekawych przystanków i odpowiednich noclegów kosztuje czas i energię. A właśnie czas z wiekiem wydaje się coraz cenniejszym dobrem. Dlatego na tę podróż spróbowałem czegoś nowego: zorganizowanej podróży indywidualnej. Profesjonaliści z Feelgood Reisen zajmują się przygotowaniem i wszystkimi stałymi punktami wyprawy od przyjazdu do wyjazdu, a my korzystamy z programu sami. Jak dobrze to zadziałało? Wszystko zaczęło się na dalekiej północy Niemiec.

Odbieramy BMW w Hamburgu i jedziemy do Kilonii. Stamtąd duży prom Color Line zabiera nas w około 20 godzin do Oslo. Alternatywnie można by jechać na północ przez Danię i stamtąd wziąć prom do Norwegii. Od naszego punktu startowego doszłoby wtedy około 500 dodatkowych kilometrów autostradą na północ Danii, ale za to znacznie krótsza przeprawa do Kristiansand. W 2019 roku dokładnie tak dojechałem. Tym razem długa przeprawa promowa jest dla nas częścią urlopu. Chcemy przecież wrócić do korzeni, a nie jak najszybciej odhaczać kilometry.

Przeprawa przypomina mi raczej mały rejs wycieczkowy niż konieczny transport. Restauracje, sklepy, puby z muzyką na żywo, kryty basen i więcej sprawiają, że już sam dojazd jest przeżyciem. Moje dotychczasowe długie przeprawy promowe do Grecji czy na Sycylię pamiętam jako zdecydowanie bardziej surowe. W przeciwieństwie do tamtych nieco podupadłych statków włoskich i greckich armatorów linia Color Line jest jednak w świetnym stanie i stanowi przyjemne przeżycie pod każdym względem.

Z Oslo jedziemy najpierw na północ, przez łagodne pagórki i pozornie nieskończone lasy iglaste w pobliżu granicy ze Szwecją. Kto myśli o Norwegii wyłącznie w kontekście dramatycznych fiordów, zobaczy tu najpierw inną stronę tego kraju. Pierwotną, rozległą i zaskakująco samotną. Znaki ostrzegające przed łosiami na poboczu idealnie do tego pasują. W Skåbu, najwyżej położonej stale zamieszkanej miejscowości Skandynawii, podoba mi się ta surowa okolica i możliwości spędzania czasu na zewnątrz. Piesze wędrówki i rower nasuwają się same, a miłośników szutrów zainteresuje norweski odcinek TET, który tędy przebiega. Okoliczne płaskowyże są bardzo słabo zaludnione, a jednocześnie nie są zbyt strome, by się po nich poruszać. Dlatego okolice Skåbu to najlepsze miejsce w południowej Norwegii, by trochę pobawić się w błocie.

Ponieważ jednak pogoda w pierwszych dniach w Norwegii jest raczej marna, a moja towarzyszka w obliczu deszczu i jednocyfrowych temperatur wyczekuje końca dnia jazdy, tym razem odpuszczamy jazdę po szutrach. Przytulny Fjellhotell i wyśmienita kolacja ze składników z okolicy znów rozgrzewają nas po mokrym dniu jazdy. Właściciel Henrik serwuje najlepsze dania, wszystkie samodzielnie wyprodukowane lub upolowane. Tak pierwszy dzień podróży na dwóch kołach ma już bardzo przyjemne zakończenie.

Przejście z rozgrzanej Europy Środkowej do norweskiego lata także w kolejnych dniach wypada raczej chłodno. Najczęściej mamy około 15 stopni, czasem temperatury są jednocyfrowe. Podgrzewane manetki w naszym GS przyjmuję więc z wdzięcznością. Mimo to na początku przemierzamy krajobraz lekko drżąc, a kombinezon przeciwdeszczowy ma pełne ręce roboty. Dopiero po ponad tygodniu przeżywamy pierwszy dzień zupełnie bez deszczu. Przy tym ta paskudna pogoda wcale nie jest typowa dla norweskiego lata, lecz wynika z ogólnych pogodowych kaprysów lata 2026. Podczas gdy w Europie Środkowej kumuluje się upał, w Norwegii po chłodnej wiośnie przychodzi bardzo mokre lato.

Ale nawet w normalnych latach warto przygotować się na okazjonalne ulewy – w końcu zachodnie wybrzeże Norwegii należy do najbardziej deszczowych regionów Europy. Na taką podróż uważam trójwarstwowy laminat za rozsądny wybór, a przy bagażu należy równie poważnie podejść do odporności na warunki atmosferyczne. Stawiamy na odpowiednio wodoodporny bagaż SW-Motech. Przy takiej pogodzie to nie jest drugorzędna kwestia wyposażenia. Wieczorem chce się wyskoczyć z mokrych ciuchów, a nie jeszcze suszyć zawartość toreb.

Choć rozległe lasy są piękne, na dłuższą metę łagodne pagórki wydają się mojej towarzyszce początkowo nieco monotonne. „Wygląda jak w domu” – brzmi komentarz. Razem z utrzymującym się zimnem wyraźnie tłumi to entuzjazm naszej debiutantki w Norwegii. Potem skręcamy na zachód. W turystycznej miejscowości Lom norweskie cynamonowe wypieki rozgrzewają od środka, a na kolejnych kilometrach pojawiają się wreszcie te krajobrazy, które wryły mi się w pamięć podczas pierwszej wyprawy.

Strome ściany skalne, wysokie góry kształtowane przez lodowce i lód przez miliony lat, a pomiędzy nimi wiją się wąskie wstęgi asfaltu. Tutaj, w otoczeniu parków narodowych Jotunheimen, Breheimen, Reinheimen i Ottadalen, w każdym kierunku rozpościerają się zapierające dech panoramy. Jednym z highlightów jest płatna droga dojazdowa na Dalsnibbę. Na punkcie widokowym na wysokości około 1.500 metrów zimny wiatr świszcze nam w uszach, ale to nic. Spektakularny widok 360° to wystarczający powód, by choć raz w życiu przyjechać motocyklem do Norwegii.

Szczególnie imponujące jest przejście z Dalsnibby w dół do Geirangerfjordu. Przed chwilą nad drogą wznoszą się potężne ściany skalne, krajobraz wydaje się surowy i zimny. Potem podążamy w dół doliny wzdłuż potoków, rzek i wodospadów. Robi się zieleniej, powietrze cieplejsze i nagle przed nami leży błękitna woda. Czuć zapach morza, a myślami wciąż jest się wysoko w górach. To bezpośrednie połączenie gór, wody i soczyście zielonych zboczy fascynuje mnie także przy drugiej wizycie w Skandynawii. Oczywiście rozumiem każdego, kto woli kierować motocykl na przytulnie ciepłe Południe. Sam też nie muszę co lato jeździć na Północ. Ale ten surowy, różnorodny krajobraz, nieporównywalny z niczym w kontynentalnej Europie, niezawodnie znów rozpalił mój entuzjazm. Odlot!

Przez kolejne dni nasza trasa wije się wzdłuż zachodniego wybrzeża wokół odnóg fiordów i przez wyspy. Rozległe widoki na wodę i góry przeplatają się z małymi wioskami, krótkimi drogami przez przełęcze i zwierzętami przy drodze. Mapa przy tym potężnie myli. Między dwiema pozornie bliskimi miejscowościami mogą leżeć długie objazdy wzdłuż wybrzeża. Do tego dochodzą wąskie drogi przytulone do skalnych ścian, które nawet na ważnych połączeniach stają się zaskakująco ciasne. Gdy spotykają się tam samochody z wypożyczalni i kampery, a turyści z wytrzeszczonymi oczami walczą z totalnym przerostem wyzwania nad ich umiejętnościami, szybko robi się chaotycznie.

Na motocyklu mimo pogody cieszę się, że potrzebuję mniej miejsca. Dzięki temu nie tylko swobodnie przejeżdża się obok kolumn kamperów, ale też można utrzymać wyższą średnią prędkość. Przez szerokość samochodu na wąskich drogach w ciągle pojawiających się ślepych zakrętach trzeba jechać na pół widoczności. Na dwóch kołach i przy czystym wyborze toru jazdy można dużo spokojniej i dynamiczniej wchodzić w zakręty. Naprawdę szybko po Norwegii jednak się nie podróżuje. Dbają o to ograniczenie prędkości do 80 km/h i drakońskie kary. Orientacyjnie, na podstawie naszej podróży, na 250 kilometrów warto zaplanować nawet pięć do sześciu godzin jazdy. Do tego dochodzą postoje na zdjęcia i zwiedzanie. Więc koniecznie dajcie sobie czas!

Kilka przepraw promowych dziennie to element tego sposobu podróżowania. Dla nas krótkie przeprawy są bezproblemowe. Czas oczekiwania 15–45 min nie jest zbyt długi, płatność odbywa się bezgotówkowo lub przez rejestrację tablic, a salony na promach dają mile widzianą przerwę od pogody i siodła. Spokojne podziwianie wody i krajobrazu z pokładu ma też swój klimat. Dla nas te dość krótkie przeprawy to idealna przerwa, po której odświeżeni i zmotywowani ruszamy dalej.

O to, by skakanie po wyspach i eksplorowanie wybrzeża w ogóle przebiegało gładko, dba zaplanowany przebieg trasy. Jak podążamy trasą? Przygotowane trasy dostajemy od Feelgood Reisen jako ślady. Do tego na czas podróży otrzymujemy ograniczony czasowo dostęp Tourer-Plus do Kurvigera. Aplikacja jest stworzona dla motocyklistów i pozwala nam podążać zaplanowanymi trasami bez codziennego układania łamigłówki tras. Po raz pierwszy używam Kurvigera w podróży i po krótkim okresie przyzwyczajenia wszystko śmiga bez problemu. Po podróży płatny dostęp do Tourer-Plus automatycznie wygasa.

Nie trzeba jednak koniecznie używać Kurvigera. Dostarczone ślady można też jako pliki GPX wgrać do własnej nawigacji. Najważniejsze i tak jest to, że dzięki trasom znajduje się najlepsze miejsca i drogi bez łamania sobie głowy czy wertowania przewodników. Wsiąść, jechać za linią i cieszyć się. Po drodze zatrzymujemy się, kiedy mamy ochotę, a mimo to korzystamy z dróg i przystanków, które jako osoby nieznające terenu łatwo byśmy przeoczyli.

Pozostaje pytanie, na czym wyświetlać nawigację. Zwykle chętnie używam smartfona na motocyklu. Przy uporczywym deszczu krople na ekranie dotykowym potrafią jednak żyć własnym życiem. Dlatego tym razem decyduję się na Chigee AIO-6, które może przenieść Apple CarPlay i Android Auto na każdy motocykl. Telefon zostaje w kieszeni, a Kurvigera obsługuję przez Android Auto na dotykowym wyświetlaczu Chigee. Na naszej wyprawie działa to naprawdę dobrze. Wyświetlacz jest czytelny, da się go obsługiwać w rękawicach i deszcz nie robi na nim wrażenia. Z zastosowanym adapterem pasuje do oryginalnego uchwytu nawigacji BMW i można go też sterować przez przełączniki BMW. Możliwości rozbudowy o czujniki ciśnienia w oponach i kamery są dla mnie sprawą drugorzędną. Moja konkretna korzyść to po prostu niezawodnie obsługiwana nawigacja, która działa nawet w najgorszych warunkach.

Przygotowane trasy prowadzą nas obok mnóstwa powodów, by zsiąść z motocykla. W regionie Gaular w programie są wodospady, takie jak Huldefossen. Przy Skjervsfossen szumiąca woda i stara, wspaniale kręta droga przez przełęcz leżą tuż obok siebie. Dokładnie właściwa mieszanka na motocyklowy dzień. Do tego jedenaście nawrotek Trollstigen między stromymi skalnymi ścianami, które według legendy są skamieniałymi trollami.

Albo wąwóz Gudbrandsjuvet, w którym rzeka Valldøla z potężnym hukiem przeciska się przez wąską szczelinę skalną. Te przystanki działają na mnie tak dobrze właśnie dlatego, że uzupełniają jazdę. Nie jedzie się tylko od hotelu do hotelu z oczami wlepionymi w linię środkową, lecz po drodze zabiera się coś, co wykracza poza kolejny piękny zakręt.

Także pod względem kulturalnym Norwegia ma sporo do zaoferowania. Na przykład zbudowany w 1070 roku kościół klepkowy w Hopperstad, jeden z ostatnich zachowanych drewnianych kościołów Norwegii. Imponuje mi snycerką i średniowiecznymi freskami we wnętrzu.

Na ptasiej wyspie Runde atrakcją są z kolei klify i tysiące ptaków morskich, w tym kultowe maskonury. Kto cały dzień zerka tylko na kolejny odcinek trasy, łatwo przeoczy, ile jest do odkrycia obok drogi. Przy miejscami już łaskawszej pogodzie delektujemy się właśnie tą odmianą.

Spośród konsekwentnie pięknych noclegów naszej podróży szczególnie zapada mi w pamięć Kviknes Hotel w Balestrand. Ta miejscowość nad Sognefjordem w XIX i XX wieku stała się centrum norweskiego romantyzmu i domem wielu artystów. Miejscowość pełna jest willi z bogatymi zdobieniami i smoczymi głowami na szczytach dachów. Klejnotem Balestrand jest zbudowany w stylu szwajcarskim Kviknes Hotel. W środku jest podobnie. Snycerka, obrazy i całe wyposażenie sprawiają, że sam nocleg staje się osobnym punktem programu.

Sigurd Kvikne, dyrektor i gospodarz w czwartym pokoleniu, opowiada mi o swojej rodzinie, która w 1877 roku przejmuje i rozwija dom, a także o znanych gościach, którzy przez lata przechadzali się po bogato zdobionych salach. Tutaj historię można odkrywać między kolacją a pójściem spać. Podczas mojej pierwszej, dość bezplanowej wyprawy do Norwegii takie miejsce raczej nie znalazłoby się na mojej liście. Tym razem to dla mnie punkt kulminacyjny. Bo rozegrał się tu także kawałek niemieckiej, a właściwie światowej historii.

Sigurd opowiada mi, że niemiecki cesarz Wilhelm II był wielkim fanem Norwegii. Zaprzyjaźnia się z artystą Hansem Dahlem i od 1910 roku czyni z Balestrand stałą rezydencję swoich corocznych letnich wakacji. Jak przystało na cesarza, nie przypływa sam na swoim jachcie, lecz w dyskretnym towarzystwie do 26 okrętów wojennych. Wcale nie tak bezproblemowo w ówcześnie neutralnej Norwegii. Wilhelm jest jednak zainteresowany wyłącznie wypoczynkiem i nawet rewanżuje się Norwegom 22-metrowym posągiem nordyckiego bohatera sag Fridtjofa Śmiałego po drugiej stronie fiordu.

Wilhelm przebywa w Balestrand także w lipcu 1914 roku, choć sytuacja polityczna w Europie po zamachu na austriackiego następcę tronu w Sarajewie i wskutek późniejszego ultimatum wobec Serbii jest napięta do granic. Sigurd wskazuje na pięknie zdobione drewniane krzesło w centralnym pomieszczeniu na parterze hotelu. Wokół przechadzają się goście hotelowi, z których każdy mógłby na nim usiąść. Jednak 25 lipca 1914 roku właśnie na tym krześle siedzi cesarz Wilhelm, gdy otrzymuje wiadomość o upływie ultimatum. Przerywa urlop, natychmiast płynie do Kilonii, gdzie czeka na niego początek wielkiej wojny. Już nigdy nie wraca do Balestrand. Na spodzie krzesła do dziś znajduje się kopia wiadomości upamiętniającej wydarzenia z 1914 roku. Wielka historia świata zyskuje dzięki temu zaskakująco namacalny przedmiot. Właśnie takich historii szukam w podróżach. Nie tylko kolejnego pięknego zdjęcia fiordu, lecz szczegółu, który zostaje w głowie i nadaje miejscu dodatkowy urok.

Cały ten entuzjazm nie może przesłonić największego minusa tej podróży. Norwegia jest droga. Za posiłek w restauracji płacimy rzędu około 20 do 50 euro, piwo w zależności od wielkości kosztuje nawet 10 do 15 euro lub więcej. To nasze obserwacje cen z podróży, a nie uniwersalny cennik. Mimo to szybko widać, że regularne jedzenie na mieście wyciąga z urlopowego budżetu solidną sumkę. Koszty można oczywiście zmniejszyć, żywiąc się z supermarketu i nocując na kempingach, ale naprawdę tani taki urlop w Norwegii raczej nie będzie.

Także po opuszczeniu wybrzeża nie brakuje nam powodów do zachwytu. Na Hardangervidzie otwierają się rozległe widoki na surowy górski krajobraz wnętrza Norwegii. Planowanie trasy raz po raz prowadzi nas na mniejsze drogi, które bez znajomości terenu łatwo bym przegapił. Zamiast znikać w tunelu razem z ciężarówkami i kamperami, wybieramy malownicze stare drogi przez przełęcze. Na starej drodze przez Røldalsfjellet dzielimy trasę z owcami i jeszcze raz delektujemy się właśnie tym spokojem, którego między znanymi atrakcjami czasem brakuje. To szczególnie podoba mi się w tej wyprawie. Wielkie nazwy są obecne, ale radość sprawiają też nieznane połączenia pomiędzy nimi. Po łącznie dziesięciu dniach w Norwegii wracamy w końcu przez lasy iglaste na prom do Kilonii.

Kto teraz nabrał ochoty na Norwegię, ale tak jak ja nie ma ani czasu, ani cierpliwości na całe planowanie podróży, znajdzie w Feelgood Reisen różne możliwości. Tylko dla południowej, naznaczonej fiordami części Norwegii do wyboru jest sześć zorganizowanych podróży indywidualnych. Do tego trzy wyprawy „off the beaten track” z udziałem szutrów dla frakcji offroadowej i sześć kolejnych podróży indywidualnych na daleką północ w kierunku Nordkapp. Nie musi to od razu być wielka luksusowa podróż. Oferta sięga od „Fiordy w taryfie oszczędnej” – osiem dni, dojazd przez Danię i krótka przeprawa promowa za nieco ponad 1.000 euro – aż po „Fiordy de Luxe”. W tym wariancie jest się w trasie 14 dni, widzi się znacznie więcej i można sobie pozwolić na nieco lepsze noclegi. Program nie ogranicza się przy tym tylko do Norwegii. Podobne podróże są dostępne przez Szwecję, Finlandię, kraje bałtyckie i różne kraje Europy Południowej. Kto jednak woli podróżować z przewodnikiem i grupą, znajdzie też wyprawy z przewodnikiem. A dla wszystkich, których tęsknota za dalekimi krajami wymaga jeszcze większych skoków, w programie są m.in. Maroko, Kanada, Islandia, Nowa Zelandia i Australia. Można tu spokojnie dłużej poprzeglądać ofertę i zastanowić się, dokąd poprowadzi kolejna wielka wyprawa. Wszystkie szczegóły i informacje o motocyklowych podróżach Feelgood znajdziecie tutaj.

Czy Norwegia się opłaca mimo deszczu, kosztów i spokojnego tempa? Dla mnie tak. Kto szuka fiordowych krajobrazów, małych dróg i historii poza siodłem, a przy tym potrafi żyć ze zmienną pogodą, znajdzie tu mnóstwo powodów do przyjazdu. Zorganizowana podróż indywidualna od razu świetnie się sprawdziła i idealnie pasowała do mojego pragnienia, by podróżować samodzielnie, a mimo to korzystać z dobrego przygotowania. Odpowiedź na moje osobiste pytanie wyjściowe jest jasna. Po wszystkich kilometrach od 2019 roku świetne maszyny pod tyłkiem są wprawdzie od zabawnych po spektakularne, ale tak naprawdę wciąż fascynuje mnie przede wszystkim to, co przeżyte – niezależnie od pojemności i KM. Bezpośrednio czuć miejsca, wdychać otoczenie i zabierać ze sobą wspomnienia – to dla mnie największa jednośladowa przyjemność. I pewnie jeszcze przez wiele lat tak zostanie!