Tak powstaje kask motocyklowy! Wizyta w fabryce NEXX w Portugalii

Spójrzcie kiedyś na metki swojej odzieży motocyklowej. Duża jej czś pochodzi dziś z Azji. Tym bardziej nietypowe wydaje si to, co NEXX Helmets robi w małej portugalskiej miejscowości Amoreira da Gândara. Marka chce oferowa wysokiej jakości kaski w cenach, które nie wspinaj si automatycznie do czterocyfrowych kwot, a jednocześnie utrzyma rozwój i produkcj w Europie. Jak to si może spina? Z tym pytaniem wchodzimy do fabryki i z każdym pomieszczeniem staje si jaśniejsze, że Made in Europe nie jest tu ładn plakietk na gotowym produkcie z importu.

W 2026 roku NEXX obchodzi 25-lecie istnienia. Hélder Loureiro założył firm w 2001 roku z myśl o produkcji kasków premium w Portugalii. Według historii firmy już w 2002 roku NEXX jako pierwsza portugalska firma wprowadził na rynek kaski z nowoczesnych włókien kompozytowych. Potem przyszły: X60 Vintage z rcznie wykonanymi skórzanymi szwami w 2004 roku, kask z prawdziwym materiałem dżinsowym w 2006 roku oraz szczkowy X30 w 2007 roku. Do historii należ zarówno kooperacje z Hugo Boss, Swarovski i Touratech, jak i wielki pożar, który w 2018 roku zniszczył czś fabryki. NEXX odbudował produkcj w rekordowym czasie i jeszcze w tym samym roku wprowadził na rynek nowe modele. Od tego czasu marka stale idzie w gór, a NEXX należy dziś do uznanych producentów kasków na rynku.

Mirko Nagler, odpowiedzialny w NEXX za marketing i sprzedaż i znany niektórym z filmów ACT, zaczyna nasze zwiedzanie tam, gdzie zaczyna si też kask z włókien kompozytowych: midzy rolkami włókna szklanego i karbonu. Włókno szklane Dry-Layer czeka jako sucha tkanina i dopiero później w formie jest przesycane żywic. W technologii prepreg kilka warstw karbonu jest już przygotowanych i połczonych z żywic. Ten materiał jest droższy, trudniejszy w transporcie i musi by przechowywany w chłodzie, ale ma by za to lżejszy i bardziej wytrzymały. Z wyjtkiem kasku otwartego NEXX produkuje wszystkie swoje kaski kompozytowe w tej technologii.

Wykrojnik wycina z mat potrzebne kształty. Jak te elementy s nastpnie z milimetrow dokładności układane na formie kasku, pozostaje jednak tajemnic firmy; kamera musi zosta na zewntrz. Zrozumiałe, bo właśnie w zestawieniu i położeniu warstw tkwi istotna czś know-how. To, co dzieje si później, znów możemy zobaczy: wyłożona forma jest zamykana, podgrzewana i od środka poddawana ciśnieniu za pomoc umieszczonego w niej balonu. Ciepło, ciśnienie i czas zamieniaj gitkie maty w sztywn skorup kasku.

Ledwie forma si otwiera, czeka już pierwsza bramka jakości. Każda skorupa trafia na wag, model wybiera si na wyświetlaczu, a mas porównuje z zapisanym zakresem referencyjnym. Jeśli skorupa wypada poza to okno, nie idzie dalej. Ponieważ proces obejmuje dużo pracy rcznej, pracownicy dodatkowo sprawdzaj powierzchni i wygld. Produkowanie odpadu na tak wczesnym etapie boli; cignicie wtpliwej skorupy przez wszystkie kolejne etapy byłoby jednak jeszcze boleśniejsze.

Surowce s bardziej midzynarodowe niż gotowe kaski. Karbon pochodzi z Japonii, włókno szklane czściowo z Japonii, a czściowo z Portugalii. Wielu innych dostawców ma natomiast siedzib w promieniu około 60 km, w tym producenci balonów, które podczas wypiekania wywieraj nacisk na skorupy. Produkowane w Europie nie oznacza wic, że każde włókno ma portugalskie pochodzenie. Nie oznacza jednak też, że tanie czści s importowane zza oceanu i jedynie skrcane na miejscu. W NEXX s dumni, że wciż zdecydowan wikszoś etapów pracy i materiałów realizuj z lokalnymi partnerami i rcznie.

W nastpnej hali robi si naprawd głośno! Wypieczone skorupy s cite i szlifowane. Cienki strumień wody pod ciśnieniem 1.500 barów wycina otwory na szyb i wentylacj oraz odcina doln krawdź. To jeden z niewielu półautomatycznych etapów, jakie widzimy podczas zwiedzania. Potem skorupa wyglda już zaskakujco na gotow. Ale wcale nie jest.

Chropowata powierzchnia najpierw dostaje podkład wypełniajcy. Przy nakładaniu wyglda jak lakier, ale służy jako warstwa pośrednia do szlifowania. Dopiero po szlifowaniu powierzchnia jest zamknita i wystarczajco gładka do lakierowania. Obok wida wielki kontrast: skorupa z termoplastu wychodzi z wtryskarki niemal gotowa. Usuwa si kilka śladów produkcyjnych i tania skorupa jest już gotowa. Tam, gdzie skorupa kompozytowa w NEXX zajmuje dwa budynki i wiele rk, przy kaskach termoplastycznych duż czś pracy wykonuje maszyna. Ta różnica jasno pokazuje, dlaczego tani kask z tworzywa i kask karbonowy nie mog kosztowa tyle samo.

Przy lakierowaniu rzemiosło spotyka si z automatyzacj. Jednokolorowe skorupy przechodz przez dwie automatyczne linie. Od założenia do zdjcia jeden przebieg trwa około godziny. Skomplikowane wykończenia powstaj w rcznej kabinie. Na przykład przy X.ZERO PRO pracownik obrysowuje aerografem linie wzoru na widocznym karbonie. Mirko sam próbował i zamiast prostej linii wyszedł mu tylko zygzak. Patrzenie bywa złudne: za spokojn rk stoj dziesitki godzin, jeśli nie lata doświadczenia.

Również wzory to nie grube naklejki. S przygotowywane w kpieli wodnej, rcznie pozycjonowane, a nastpnie uwalniane z folii ochronnej. Pozostaje cieniutka warstwa farby bez wyczuwalnych krawdzi. Podczas naszej wizyty na tym stanowisku pracuj wyłcznie kobiety. Mirko opowiada, że mżczyźni w dotychczasowych próbach po prostu nie radzili sobie tak dobrze z wymagan precyzj. Czsto brakuje im wyczucia i cierpliwości.

Po lakierze i wzorach nastpuje kolejne centrum jakości. Drobne włoski czy miejsca do polerowania s od razu usuwane metod Smart Repair. Przy wikszych problemach skorupa wraca. Takie testy odbywaj si po każdym procesie. Dopiero gdy lakier, powierzchnia i wzór s w porzdku, skorupa może trafi do magazynu pośredniego, a później do montażu końcowego.

W magazynie skorup Nagler podaje par liczb, która wyjaśnia produkcj lepiej niż jakakolwiek fabryczna broszura. Od wewntrznego planowania do gotowej, polakierowanej skorupy NEXX kalkuluje około trzech tygodni. Nie oznacza to trzech tygodni nieprzerwanej pracy nad jednym kaskiem. Nie każdy model jest produkowany codziennie, dlatego podział pracy i stanowiska musz by zaplanowane. Natomiast od magazynu skorup do w pełni zmontowanego kasku mija tylko około 30 minut.

Przed ukończeniem czeka jednak dział, którego, patrzc na kask, łatwo nie doceni: szwalnia. Wyściółka i poduszki policzkowe powstaj w całości na miejscu. Poduszka policzkowa do modelu Rally zaczyna si od trzech elementów piankowych, do których według spontanicznego wyliczenia Mirko dochodzi około dziesiciu kolejnych czści. Pasy materiału s wykrawane w fabryce, a poszczególne czści zszywane. Gotowa poduszka wyglda na tak skomplikowan, że jako laik pomyślałbym o maszynie. W rzeczywistości stoj za ni ludzie.

Również paski podbródkowe nie leż gotowe na półce. S składane na zamówienie z kilku komponentów, wraz z etykiet homologacyjn, osłon paska i zapiciem. Nastpnie mocuje si je w skorupach. Na wyspie prefabrykacji powstaj jednocześnie podzespoły z tworzywa, wentylacje i mechanizmy otwierania. Do szyb trafiaj piny Pinlock, przygotowywane s też pakiety z akcesoriami i dokumentami gwarancyjnymi.

Montaż końcowy nie jest ani klasyczn produkcj jednostkow, ani anonimow szybk taśm. Na odwiedzonej przez nas wyspie produkcyjnej powstaj X.WST3, X.WED3 i X.RALLY na pokrewnej bazie skorupy. Produkowany jest zawsze jeden model, który wdruje od stanowiska do stanowiska. Każdy pracownik wykonuje nieprzerwanie dwa lub trzy etapy pracy. Wózek zaopatrzeniowy uzupełnia pojemniki z komponentami, żeby rce mogły pozosta przy kasku.

Zanim kask trafi do kartonu, czeka go kontrola końcowa. Powierzchnia jest sprawdzana pod ktem uszkodzeń i wad lakieru, cały kask jest jeszcze raz ważony, a mechanika testowana. Szyba lub mechanizm szczki musz działa. Dopiero potem zależnie od modelu i rynku do opakowania trafiaj druga szyba, Pinlock, dokumenty gwarancyjne i akcesoria. Według Naglera w NEXX pracuje łcznie około 300 osób. Po tym zwiedzaniu liczba ta nie brzmi już jak statystyka kadrowa, lecz jak bardzo wiele rk przy bardzo wielu małych czściach.

Po co to wszystko? Nagler wymienia elastycznoś i kontrol nad każd, nawet najmniejsz czści jako najwiksze atuty. NEXX daje pi lat gwarancji. Druga strona medalu ma charakter organizacyjny: przetwórstwo kompozytów, budowa narzdzi, cicie, szlifowanie, lakierowanie, nanoszenie wzorów, szycie i montaż to praktycznie różne branże. Kto trzyma wszystko u siebie, ten według Mirko prowadzi nie jedn firm, lecz pi, sześ, siedem, osiem firm jednocześnie i musi mie do tego odpowiedni wiedz.

Również wzrostu nie da si po prostu zleci dostawcy wikszym zamówieniem. Wiksza liczba sztuk oznacza w NEXX wicej miejsca i wicej ludzi. Dodatkowa platforma kasku w istniejcej fabryce musi by dokładnie zgrana z innymi produkcjami. Światło i cień leż wic tuż obok siebie. Krótkie drogi i własna produkcja zapewniaj maksimum kontroli, ale każde zwikszenie mocy produkcyjnych NEXX musi udźwign sam.

Na końcu produkcji czekaj dwa aktualne kaski, które dobrze pokazuj podejście NEXX do rynku kasków. Nowy integralny kask sport touring nazywa si X.TR. Jest dostpny w wersji X-PRO Carbon oraz X-MATRIX2 Multicomposite. Wersja karbonowa waży 1.625 g ± 50 g. Trzy rozmiary skorupy obejmuj rozmiary od XXS do XXXL.

X.TR ma by nie tylko lekki, lecz przede wszystkim komfortowy, stabilny i cichy. Jego wyjtkowo duże pole widzenia uzupełnia sigajca nisko blenda przeciwsłoneczna. System Fast Release pozwala bez narzdzi wyj poduszki policzkowe do czyszczenia albo po to, by ratownicy mogli zdj kask z mniejszym tarciem. Midzy wewntrzn i zewntrzn warstw EPS znajduje si element gumowy, który pozwala na drobne ruchy i ma redukowa drgania wywołane turbulencjami powietrza. Ta sama przestrzeń służy jako komora powietrzna, przez któr ciepłe powietrze odprowadzane jest do tyłu. Solidny kołnierz karkowy ma trzyma wiatr i hałas na zewntrz. Do tego dochodz przygotowanie pod X-COM3 i X-COM3 PRO, Pinlock 200 XLT MaxVision, dwa wloty i dwa wyloty, homologacja ECE 22.06 oraz w przypadku pokazanej karbonowej grafiki Atlantic sugerowana cena producenta 699,99 euro.

W przypadku X.RALLY cel jest inny. Karbonowy kask adventure waży oficjalnie 1.350 g ± 50 g i również korzysta z trzech rozmiarów skorupy. Można w nim jeździ w trzech konfiguracjach: z szyb i daszkiem jako kask adventure, bez daszka jako szosowy kask integralny albo bez szyby z goglami offroadowymi. NEXX oferuje też wersj homologowan według FIM Racing Standard. Kto chce naprawd da czadu w terenie, znajdzie tu wic coś wicej niż tylko wygld adventure.

Nastawienie na offroad tkwi w wielu drobnych rozwizaniach. Dziewi wlotów i sześ wylotów, dodatkowa wentylacja poduszek policzkowych i komora powietrzna maj odprowadza ciepło. Zderzaki X-Foam z lekkiej pianki EPP biegn wzdłuż dolnej krawdzi kasku aż do okolic szczki i maj pochłania energi uderzenia oraz zmniejsza ryzyko urazów obojczyka. Poduszki policzkowe X-Hidro maj szlufki na wżyk do picia i ustnik. Uniwersalny interkom mieści si w przygotowanych wnkach i w miejscu mocowania zaciskowego.

W pakiecie modeli X-PRO Carbon, wskazanych przez NEXX jako wersja topowa, znajduj si ponadto fotochromatyczna szyba, Pinlock 200 XLT MaxVision, filtr zimowy, deflektor wiatru, Street-Cover, przedłużenie daszka oraz mocowania kamery na górze, z boku i na szczce. Wyściółka ma odprowadza pot, kurz i piasek od skóry, jest wyjmowana i nadaje si do prania. X.RALLY kosztuje w wersji multikompozytowej niecałe 500 €, a w wersji karbonowej od 699,99 € (sugerowana cena detaliczna).

Dlaczego X.TR mimo karbonu waży około 300 g wicej niż X.RALLY? Bo komfort ma swoj mas. Blenda przeciwsłoneczna, wygłuszenie, kołnierz karkowy, mechanizm szyby i wiele drobnych rozwizań turystycznych dodaj po dziesi czy dwadzieścia gramów. Mirko mówi otwarcie: X.RALLY jest wyraźnie lżejszy, ale też wyraźnie głośniejszy. Kask sport touring ma by natomiast kaskiem luksusowym, w którym jest wszystko. Według niego pod norm ECE 22.06 kaski generalnie stały si wiksze i ciższe.

Każdy kask można by zbudowa jeszcze lżej, ale wtedy odebrałoby si mu zapas bezpieczeństwa albo luksus. NEXX stara si konstruowa tak lekko, jak to możliwe, nie ruszajc własnego bufora bezpieczeństwa. Karta danych również w przypadku kasku mówi wic tylko czś prawdy. Kto porównuje gramy, musi wiedzie, czy kładzie na wag kask do hard enduro, czy cichy kask sport touring.

Także dopasowanie wynika z przeznaczenia. Sportowe modele, jak kask wyścigowy X.R3R czy X.RALLY, według Naglera leż ciaśniej i maj dłużej zachowa sprżystoś. Kaski nastawione na komfort s odczuwalnie luźniejsze. Rozmiar M nie musi wic leże identycznie we wszystkich seriach NEXX, cho nominalnie to ten sam rozmiar. Na rynek europejski NEXX stosuje zasadniczo podłużnie owalny kształt głowy. Dla rynków azjatyckich s bardziej okrgłe kroje, a wersje DOT również otrzymuj lekko zmodyfikowane dopasowanie.

Nie zastpuje to przymiarki. Wrcz przeciwnie: właśnie dlatego, że wyściółka i przeznaczenie zmieniaj dopasowanie, należy przymierzy upatrzony kask, a nie po prostu jakikolwiek NEXX w tym samym rozmiarze. Cyfra na metce w końcu nie zmierzy waszego łba.

Po tylu godzinach pracy rcznej cena wydaje si niemal bardziej cudowna niż sam produkt. W porównaniu z dwoma przedstawionymi kaskami konkurencja na rynku porusza si w wyraźnie droższych sferach: np. Leatt 9.5 za około 950 euro, Schuberth E2 Carbon za około 1.000 euro i AGV Pista GP RR za około 1.800 euro. Kaski te należ oczywiście do różnych kategorii i maj różne wyposażenie. Porównanie pokazuje jednak, że kaski karbonowe, zwłaszcza produkowane w Europie, poza NEXX można znaleź tylko w drogim segmencie premium. NEXX chce swoimi modelami karbonowymi gra w tej królewskiej klasie pod wzgldem komfortu noszenia i wyposażenia, ale w przystpnej cenie.

Jak to możliwe? Odpowiedź Mirko to mniej kalkulacja kosztów, a bardziej filozofia firmy. Założyciel i właściciel Hélder nadal aktywnie działa w firmie i nigdy nie stawiał maksymalizacji zysków na pierwszym miejscu. Wielu pracowników samych jeździ na motocyklach. To nie wyjaśnia każdej cyfry w kalkulacji, ale wyjaśnia, dlaczego NEXX chce utrzyma produkcj i wiedz u siebie mimo wyższych europejskich kosztów pracy i socjalnych. Oficjalne uzasadnienie dodaje: skoncentrowane know-how ma uelastyczni rozwój, ulepszanie, dostosowywanie i serwis.

Zwiedzanie kończy si w biurze typu open space, gdzie razem siedz dział rozwoju, projektowania produktu, marketingu i sprzedaży. Tu rodz si pomysły, mówi Mirko i pokazuje nam jeden z nich przedpremierowo. Na 2027 rok przewidziany jest X.R5R. Pokazany model Spectrum jest ultrakompaktowy i według Mirko lekki jak piórko, nastawiony na tor wyścigowy, ale pomyślany też na drog. Jego lakier zmienia si w zależności od kta patrzenia z fioletu na zieleń. Mega sprawa!

Jeszcze wikszy pomysł na przyszłoś leży za oknem. NEXX kupił teren zielony, dotd wykorzystywany do offroadowych jazd testowych, i planuje tam Smart Factory. Zamiast obecnej produkcji w czterech budynkach w pierwszym etapie ma powsta zakład o powierzchni od 12.000 do 13.000 m², który faktycznie połczy wszystko pod jednym dachem. Wyczekiwane wbicie pierwszej łopaty ma nastpi według Mirko mniej wicej rok po naszej wizycie. NEXX chce w ten sposób nie tylko rosn, lecz także efektywniej organizowa europejsk produkcj.

Po długim dniu midzy zimnymi matami z włókien, gorcymi formami, wodn mgł, pyłem ze szlifowania, aerografem, maszynami do szycia i kontrol końcow można odpowiedzie na pytanie z pocztku. Tak, nowoczesna produkcja kasków w Europie jest możliwa. Ale nie jest łatwa. NEXX okupuje kontrol nad jakości i tempem ogromn złożoności, wieloma specjalistami i konieczności przebicia si z rodzim jakości przeciw midzynarodowej masówce.

Czy Made in Europe liczy si przy zakupie, każdy musi zdecydowa sam. Tutaj jest to w każdym razie namacalne: w kobiecie, która czysto nakłada cieniutki wzór, w pracowniku z aerografem, w nieustannym terkocie dziesitek maszyn do szycia i w każdej bramce jakości, która odsyła skorup z powrotem. To coś wicej niż naklejka z krajem pochodzenia. A to, że X.RALLY czy X.TR po przejściu przez setki rk nie musi kosztowa czterocyfrowej kwoty, samo w sobie jest godne uwagi.