BMW R 12 G/S w teście offroad: więcej niż tylko retro?

BMW R 12 G/S nie wystpuje po prostu jako ładnie wystylizowana retro-enduro. Świadomie chce nawizywa do wielkiej historii GS, a jednocześnie wiarygodnie pokaza, że potrafi wicej niż tylko dobrze wyglda. Właśnie to czyni j ekscytujc. Już na pierwszych metrach jasne jest, że ten motocykl mocno gra nostalgi, ale nie jest przeznaczony wyłcznie pod lodziarni. Test odbywa si w Hiszpanii, tam, gdzie legalne odcinki żwiru i ziemi s zdecydowanie łatwiejsze do znalezienia niż w domu. Dokładnie takie otoczenie potrzebne jest, by cho w czści sensownie oceni motocykl tego typu.

Podejście w tym teście jest świadomie dwutorowe. Z jednej strony zwykły jeździec, który zna swoje granice, poważnie traktuje wag maszyny i patrzc na wartoś oraz teren nie wyłcza po prostu myślenia. Z drugiej strony Bernd Hiemer, dwukrotny mistrz świata w supermoto, który znacznie szybciej rozpoznaje, co naprawd tkwi w motocyklu pod wzgldem dynamiki jazdy, i odważa si wystawi szlachetnego scramblera na prób granic.

W centrum BMW R 12 G/S pracuje znany chłodzony powietrzem/olejem Boxer o pojemności 1170 ccm, mocy 109 KM i momencie obrotowym 115 Nm. Ten silnik jest jednym z wielkich atutów sympatii tego motocykla. Mimo nowoczesnej elektroniki z ride-by-wire, tempomatem i systemami wspomagajcymi zależnymi od kta przechyłu, nie stracił swojego charakteru. Właśnie to jest jednym z uroków tej maszyny. Przy uruchomieniu od razu obecne jest to typowe uczucie Boxera, wraz z charakterystycznym szarpniciem i t pierwotn, mechaniczn aur, której nowoczesne silniki dziś rzadko oferuj w takim stopniu. Szczególnie w porównaniu z nowszymi, bardziej dynamicznymi generacjami Boxera, jednostka napdowa w R 12 G/S sprawia wrażenie przyjemnie klasycznej i samodzielnej.

Do tego dochodzi stalowa rama kratownicowa, połczona z długimi skokami zawieszenia i w pełni regulowanymi elementami zawieszenia. Z przodu pracuje widelec upside-down o skoku 210 milimetrów, z tyłu amortyzator Marzocchi o skoku 200 milimetrów. Zbiornik paliwa mieści 15,5 litra, masa gotowa do jazdy wynosi 229 kilogramów, napd realizowany jest jak typowo w BMW przez wał kardana. Offroadowo istotna staje si sprawa przede wszystkim dziki pakietowi Enduro Pro. Wtedy dostpne s osłony dłoni, masywna płyta osłony silnika, podnóżki przystosowane do terenu, podwyższona kierownica i opony Michelin Anakee Wild. Szczególnie ważna jest jednak zmieniona wielkoś tylnego koła. Z przodu pozostaje 90/90-21, z tyłu zamiast 17 teraz 18 cali. To znacznie poszerza wybór poważnych opon terenowych i pokazuje, że R 12 nosi temat terenu w nazwie nie tylko z tradycji.

Najwiksz niespodziank w lekkim do średniego terenie jest ergonomia. Bo mimo że BMW R 12 G/S jest mocno zakorzenione w tematyce retro, w pozycji stojcej czuje si wyjtkowo spójnie. Na postoju, ze wzgldu na wysokoś siedzenia 860 milimetrów, wag i format, nie jest to coś, co od razu wzbudza zaufanie u niższych pilotów. Przy wzroście 1,85 metra jeszcze da si to opanowa, ale i wtedy na nierównym podłożu zdarzaj si momenty, w których czuje si, że ta maszyna to nie zabawka. Boxer wprawdzie pomaga przy środku ciżkości, mimo to niewiele wystarczy i pojawia si to nieprzyjemne uczucie, że zaraz może si przewróci. W pozycji stojcej R 12 G/S wymaga wic szacunku.

Ale gdy tylko rusza i przechodzi si do jazdy na stojco, obraz zmienia si wyraźnie. Kto stoi czysto na podnóżkach opierajc si na przedniej czści stopy, od razu znajduje naturaln pozycj. Kolana leż we właściwym miejscu, by w razie potrzeby zacisn motocykl, jednocześnie do przodu i do tyłu pozostaje zaskakujco dużo swobody ruchu. Także odległoś midzy kierownic a podnóżkami dobrze pasuje do aktywnej postawy. Do tego dochodzi szeroki kt skrtu kierownicy, który szczególnie przy powolnych zakrtach lub swobodnych manewrach na luźnym podłożu ogromnie pomaga. Zbiornik paliwa jest tak ukształtowany, że zewntrzne kolano można ładnie odsun na zewntrz, podczas gdy biodro pozostaje ruchome pod naciskiem, by sterowa maszyn. Właśnie takie detale w terenie decyduj czściej niż nagie wartości mocy. I tutaj BMW R 12 G/S robi zaskakujco wiele rzeczy dobrze.

Jak dobrze udaje si ergonomia, tak wyraźnie R 12 G/S pokazuje też, że nie jest motocyklem dla kompletnych pocztkujcych. Wynika to z jednej strony z wagi, z drugiej z jej sposobu oddawania mocy. Boxer napdza z solidnym kopem i na luźnym podłożu wymaga wyczulonej rki na gazie. To odczuwalne nie dopiero na twardych trailach, ale już na prostych drogach żwirowych. Gdy raz poczuje si komfort i pozwoli si troch zmotywowa przez dobre wrażenie stojc, wystarczy bardzo mało obrotu manetki gazu i tył idzie w bok. Moment obrotowy jest natychmiast obecny, przyczepnoś na luźnym podłożu jednak ograniczona, co utrudnia trafienie w punkt midzy kontrolowanym driftem a tyłem niezamierzenie wyprzedzajcym przód.

Właśnie dlatego jako laik pozostaj niemal cały czas w trybie Enduro, a nie Enduro Pro. Nie dlatego, że motocykl potrafiłby za mało, ale dlatego, że ryzyko wydaje si zbyt duże, by piknej maszyny testowej nie zdeformowa niechcianym doładowaniem gazu. Do tego dochodzi fakt, że opony wciż s napompowane ciśnieniem drogowym, co dodatkowo zmniejsza margines. Także sprzgło przyczynia si do tego, że motocykl nie sprawia wrażenia tak dostpnego, jak można by sobie życzy. Jest stosunkowo ciżkie, i kto chce dużo z nim pracowa w technicznym terenie, szybko odczuje to w przedramionach. Wszystko razem daje motocykl, którym można wspaniale si porusza z wyczuciem i doświadczeniem, ale nie mimochodem. BMW R 12 G/S jest wystarczajco dostpne, by sprawia frajd, ale wystarczajco mocne, by wymaga doświadczenia.

Prawdziwym punktem krytyki w terenie jest strojenie hamulców, zwłaszcza tylnego. Z przodu system jest jeszcze dobrze kontrolowalny, cho ciśnienie hamowania po pocztkowo mikkim punkcie ciśnienia doś szybko rośnie. Z tyłu sprawa jest wyraźnie ostrzejsza. Tam hamulec działa bardzo agresywnie i buduje swoje działanie niemal binarnie. Odczuwalnie potrzeba niewiele skoku na pedale, a tylne koło już blokuje. Zwłaszcza offroad, gdzie chce si delikatnie podchodzi do granicy przyczepności, kosztuje to zaufania. Zostawiłem regulowan dźwigni hamulca nożnego enduro nawet w konfiguracji drogowej, ponieważ dziki temu pozostaje troch wicej przestrzeni ruchu stopy i hamulec da si lepiej dozowa. To nieco łagodzi spraw, ale nie rozwizuje podstawowego problemu. Gdyby BMW dało wicej progresji w budowaniu ciśnienia z tyłu, motocykl byłby łatwiejszy i spokojniejszy do kontrolowania na luźnym podłożu.

Przy zawieszeniu wrażenie jest zdecydowanie lepsze. Wprawdzie w tempie testu laika nigdy nie zostaje ono naprawd doprowadzone do granic, ale już na żwirze, drobnych nierównościach i bardziej surowych odcinkach staje si jasne, że długie skoki zawieszenia to nie tylko pokaz. Strojenie w serii wydaje si raczej sportowe, bez utraty komfortu. Płaskie odcinki żwiru R 12 G/S czysto filtruje, jednocześnie sprawiajc wrażenie, że wciż pozostaj wyraźne rezerwy. BMW najwyraźniej chciało zbudowa tu nie tylko mikko kołyszcego si retro-motocykla, lecz motocykl, który działa czysto również wtedy, gdy robi si bardziej surowo.

Ekscytujco robi si tam, gdzie dochodzi ocena profesjonalisty. Bernd Hiemer jedzie pierwsze metry na R 12 G/S z 18-calowym tylnym kołem w terenie i bardzo szybko potwierdza, że motocykl potrafi wyraźnie wicej, niż mogłoby si wydawa na pierwszy rzut oka. Mówi o szybkim żwirze, dziurach, przejazdach wodnych, a także o nieco bardziej technicznych miejscach. Jego wrażenie jest jednoznacznie pozytywne. Zwłaszcza w powolnej jeździe czuje si dobrze z dużymi Boxerami, ponieważ motocykl daje mu dużo wyczucia jazdy. To interesujcy punkt, bo nie zaprzecza motocyklowi, lecz uzupełnia wrażenie laika o perspektyw bardzo doświadczonego jeźdźca: kto wie, co robi, może z t koncepcj w terenie naprawd coś zdziała.

Także przy elektronicznych pomocnikach ocenia BMW typowo pewnie. Tryb Enduro Pro działa dla niego dobrze, ABS z przodu wtrca si przeszkadzajco jedynie w niewielu sytuacjach. To ważne, bo szczególnie doświadczeni jeźdźcy offroad bywaj tu wyjtkowo krytyczni. Do tego dochodzi możliwoś dezaktywacji kontroli trakcji. Wtedy możliwy jest wikszy wheelspin, drift sprawia wicej frajdy, a motocykl otwiera si na wyraźnie bardziej aktywny styl jazdy. Jednocześnie Hiemer potwierdza też punkt krytyki dotyczcy tylnego hamulca. Jest bardzo agresywny i na pocztku szybko prowadzi do przehamowania. Kto si na to nastawi, poradzi sobie z tym, ale pozostaje to zauważaln cech. Jego ogólne wrażenie jest mimo to jasne: motocykl sprawia frajd, zawieszenie pasuje, a na dłuższej trasie chtnie dokładniej zbadałby, co jeszcze jest możliwe.

Jak przekonujco BMW R 12 G/S prezentuje si w wielu szczegółach, tak mocno inny czynnik z powrotem zawża zakres praktycznego zastosowania: cena i zwizane z ni ryzyko. W Niemczech trzeba za ni sign co najmniej po 16 990 €, w Austrii co najmniej 19 590 €. Motocykl testowy dziki wielu niezbdnym pakietom akcesoriów osiga w Austrii 22 095 euro. Właśnie tam zaczyna si wewntrzny konflikt tego motocykla. Bo z jednej strony daje on prawdziw ochot na teren, z drugiej strony w wielu miejscach jest wyraźnie eksponowany. Osłony dłoni s z plastiku, kolektor leży odsłonity, głowice cylindrów przy upadku s natychmiast w strefie zagrożenia, a nawet ładnie zaprojektowany stalowy zbiornik paliwa to coś, czego nie chciałoby si beztrosko ryzykowa w kamienistym terenie. Upadek jest wic nie tylko irytujcy, ale potencjalnie naprawd kosztowny.

To dotyczy niestety także kosztów eksploatacji. R 12 G/S ma według BMW przechodzi serwis co 10 000 km, przy czym kontrolowane s też zawory. Co 20 000 km wymieniany jest olej w przekładni ktowej kardana, a co 40 000 km sam wał kardana. W sumie to już podwyższony nakład konserwacyjny w porównaniu z niektórymi modelami konkurencji, jak wida tutaj w porównaniu BMW R 12 G/S z Triumph Scrambler 1200 XE.

To prowadzi bezpośrednio do pytania, dla kogo BMW R 12 G/S jest właściwie szczególnie atrakcyjne. S tu przede wszystkim klasyczni nostalgicy R80GS, którzy widz w tej maszynie nowoczesn reinterpretacj starej idei. Nastpnie fani retro, którzy z nowoczesnymi, kanciastymi adventure po prostu nic nie mog zrobi, ale i tak od czasu do czasu chc na żwir. I wreszcie ci podróżujcy enduryści, którzy maj doś przeładowanego rynku adventure z masywnymi przodami, duż ilości plastiku i coraz bardziej ekstremalnymi wystpieniami. Kto potrafi ży z mniejsz osłon wiatrow, ale szuka za to klasycznych form, długich skoków zawieszenia, mocnego silnika i wyprostowanej pozycji siedzcej, znajdzie tu bardzo samodzieln ofert. Właśnie w tym leży siła R 12 G/S: zajmuje nisz, która jest naładowana emocjonalnie, ale nie pozostaje pusta pod wzgldem jazdy.