NIU XQi3 Test: Elektrische Enduro voor Stad en Off-road Avonturen

Onze 1000PS-garage in Barcelona is het perfecte testterrein voor de NIU XQi3. Rondom de stad komen druk verkeer, nabijheid van het strand, promenades, smalle straatjes en de heuvels van Garraf samen. Hier blijkt of dit lichte elektrische tweewieler gewoon een opvallende funmachine is of echt meerdere rollen kan vervullen. Ik begin mijn test met de basisvraag: Is het een lichte enduro-alternatief, een snelle elektrische stadsracer of gewoon een veredeld speelgoed? Tijdens de test proberen verschillende 1000PS-protagonisten het voertuig in diverse situaties uit. Ik zorg voor de technische indeling en een speelse offroad-benadering, Supermoto-wereldkampioen Bernd Hiemer beoordeelt de XQi3 op lichte trails vanuit sportief oogpunt en Horvath richt zich op het stadsleven en een actieradius-test in het bergachtige Nationaal Park Garraf. Zo ontstaat er geen enkel perspectief, maar een praktijkgericht totaalbeeld.

De NIU XQi3 is een zeer licht elektrisch tweewieler, met een gewicht van slechts 76 kilogram. De zithoogte is 875 millimeter, wat op papier niet bijzonder laag lijkt. Ik benadruk echter dat de machine extreem smal en licht is. Hierdoor voelt ze bij het manoeuvreren, langzaam rijden en in de handeling veel toegankelijker aan dan je zou verwachten van de zithoogte. Het rijgevoel plaats ik duidelijk aan de speelse kant, omdat je in de gemotoriseerde tweewielerwereld zelden zo weinig massa onder je hebt. De XQi3 rolt voor en achter op 19-inch wielen met smalle banden in het formaat 70/100. In combinatie met de offroad-georiënteerde uitstraling en de noppenbanden, ontstaat er een ongebruikelijke hybride van lichte motorfiets, elektrische bromfiets en trail-speeltje. De maximale vermogen is standaard 8 kW, het nominaal vermogen 3,5 kW. In de wegversie is de XQi3 beperkt tot 45 km/u en daarmee in de AM-categorie. Ik wijs er echter op dat het elektrische vermogen aanzienlijk krachtiger aanvoelt dan de puur technische gegevens doen vermoeden.

Bij de bediening biedt NIU meerdere oplossingen tegelijkertijd. De XQi3 kan worden ontgrendeld met een NFC-kaart, maar heeft daarnaast ook een klassieke sleutel. Er is een magnetische veiligheidsschakelaar die doet denken aan een noodstop op een jetski. Pas wanneer deze schakelaars correct zijn geplaatst, is het voertuig klaar voor gebruik. Dit startproces vereist aanvankelijk wat gewenning, maar is praktisch omdat het voertuig bij een val automatisch kan worden uitgeschakeld. De rijmodi worden gekozen via een opvallende haptische schakelaar. Eco en Sport zijn in de wegversie beperkt tot 45 km/u, maar verschillen merkbaar in acceleratie. Er is ook een Overboost-knop die tijdelijk extra vermogen biedt. Dit korte vermogenstoename past voor mij perfect bij het speelse karakter van de XQi3. De accu bevindt zich onder het zadel, is uitneembaar, weegt 15,4 kilogram en werkt met 72 Volt en 32 Ah. Het opladen duurt ongeveer 5,3 uur. Voor de stad is het relevant dat de accu zwaar genoeg is om te voelen, maar licht genoeg om naar een appartement mee te nemen en daar op te laden.

Een belangrijk punt is het aangekondigde OTA-update voor de XQi3 Wild-versie. Dit update wordt zonder hardwarewijzigingen via een Over-the-Air-firmware uitgevoerd en levert een aanzienlijke prestatieboost op. In de Sportmodus stijgt het continue vermogen met 28 procent, waardoor de XQi3 krachtiger accelereert en directer reageert. Ook de Boost-modus krijgt een extra impuls: hier wordt 36 procent meer vermogen beschikbaar, wat vooral helpt bij het versnellen en het overwinnen van hellingen. Volgens NIU stijgt het piekvermogen van 8 kW naar 10,6 kW, terwijl de topsnelheid na de update bijna 80 km/u zal bedragen. Ook de acceleratie verbetert aanzienlijk. De sprint van 0 naar 75 km/u duurt met OTA-update 6,3 seconden, zonder update 8,4 seconden. Belangrijk is de beperking: deze prestatieverhoging is enkel van toepassing op de XQi3 Wild-versie. De wegversie blijft binnen de wettelijke grenzen van de geldende lokale voorschriften. NIU wijst er daarnaast op dat de verhoogde prestaties de actieradius afhankelijk van rijstijl en omstandigheden met tot 20 procent kunnen verminderen.

Ik zie een groot voordeel van de XQi3 in haar onopvallendheid. Met een verbrandingsmotor-enduro zou het in een dichtbevolkte omgeving rond Barcelona ondenkbaar zijn om je zelfs kort speels te bewegen in de buurt van het strand of op gevoelige paden. De NIU is stil, klein en oogt minder dreigend dan een klassieke motorfiets. Natuurlijk blijft het duidelijk: wederzijds respect is nodig, en het is niet de bedoeling om op het strand of in de stad als hooligan te handelen. Toch blijkt uit de test dat het elektrische concept toepassingsgebieden opent waar een verbrandingsmotor onmiddellijk zou storen. In het zand kun je kort spelen, in licht terrein ervaring opdoen en door het lage gewicht nieuwe manoeuvres uitproberen. Vooral het eenvoudig optillen van het voorwiel valt me op. Waar bij een zware enduro koppeling, timing en kracht noodzakelijk zijn, volstaat bij de XQi3 een kleine ruk aan het stuur en een gasimpuls. Dit maakt haar toegankelijk voor speelse oefeningen, maar vergt ook gevoel, omdat de motor in de Sportmodus fel kan reageren.

Op de trails rond Barcelona wordt voor mij echter ook duidelijk waar de grenzen liggen. De XQi3 biedt weliswaar 200 millimeter veerweg voor en 176 millimeter achter, maar de vering voelt door het lage gewicht van het voertuig zacht aan. Het werkt niet als een volwaardige, progressief dempende enduro-vering. Hierdoor komt er meer beweging in het voertuig over stenen en oneffenheden. Doordat alles erg licht is, kan het voorwiel sneller van richting veranderen bij een zijdelingse botsing met een steen. Voor mij is daarnaast de staanpositie een aandachtspunt. Ik sta hoog boven het smalle voertuig en moet me ver naar beneden buigen naar het stuur. Hierdoor voelt de XQi3 op ruwer terrein wiebelig en instabieler aan dan de eerste speelse indruk doet vermoeden. Tegelijkertijd vraagt de directe elektrische aandrijving om concentratie. In de Sportmodus is een kleine gasimpuls genoeg om het voorwiel te laten stijgen. Het rijden ervaar ik daarom als leuk, maar ook vermoeiend. Voor korte speelpartijen werkt het prima, maar voor uitdagende enduro-passages vervangt de XQi3 naar mijn mening geen volwaardige offroad-machine.

Bernd Hiemer beoordeelt de XQi3 vanuit een ander perspectief. Als Supermoto-wereldkampioen brengt hij veel ervaring mee met sportief rijden en voertuigbeheersing. Op de mountainbike-achtige trails omschrijft hij de NIU als zeer toegankelijk. Zittend kun je er ontspannen mee door licht terrein toeren. Wordt het sportiever, dan staat Bernd liever op, en ook dat werkt voor hem in principe goed. Hij merkt echter ook op dat het stuur vrij laag geplaatst is. Voor rijders boven circa 1,75 meter kan een hoger stuur zinvol zijn voor een actievere en natuurlijkere houding. Bij het beoogde gebruik denkt Bernd ook aan jonge rijders. Wie op 15- of 16-jarige leeftijd op zo'n apparaat rijdt, kan plezier hebben in het terrein en tegelijkertijd een gevoel voor motorrijden ontwikkelen. Precies dat ziet hij als positief: De XQi3 kan jongeren laagdrempelig introduceren in de gemotoriseerde tweewielerwereld. De prestaties vindt hij voor licht terrein absoluut voldoende. Voor hard-enduro of veeleisende offroad-toepassingen zou echter meer motor, meer vering en meer bodemvrijheid nodig zijn.

Horvath neemt in de test de stedelijke inzet voor zijn rekening. Voor hem past de NIU XQi3 verrassend goed bij de zomer, zon en palmen in Barcelona. Hij maakt echter direct duidelijk dat het voertuig op korte afstanden is gericht. Het zitcomfort is daarvan een duidelijke aanwijzing: de zitting beschrijft hij als erg hard, het biedt hem geen echt comfort. Tegelijkertijd verrast de XQi3 hem positief bij drempels en oneffenheden. De offroad-georiënteerde vering werkt goed in de stad, omdat je over veel oneffenheden kunt rollen zonder sterk af te remmen. Vooral daar waar auto's stevig afremmen voor drempels, voelt de XQi3 zich superieur. Ook de banden verrassen Horvath. Hij verwacht eerst een wankel, onrustig gedrag, vooral in rotondes. In werkelijkheid laat de NIU zich echter netjes door de stad leiden. Het lage gewicht helpt bij het manoeuvreren, parkeren en in alle situaties waarin je het voertuig stilstaand moet bewegen. Voor Horvath is dat in het dagelijks leven een duidelijk pluspunt.

Horvath ziet de XQi3 voornamelijk voor gebruik in de stad, maar rijdt toch vanuit Barcelona naar de Garraf om de prestaties bergopwaarts te testen. Hij begint met een accu van 96 procent en rijdt bewust niet bijzonder zuinig. De Eco-modus vindt hij in het stadsverkeer weinig zinvol, omdat de beperking tot 25 km/u daar eerder een belemmering zou vormen. Dus blijft hij in de Sportmodus en benut waar mogelijk de 45 km/u. Aan de voet van de Garraf geeft het display nog 92 procent aan. Bergop blijkt dat de XQi3 de 45 km/u goed kan vasthouden. Dat is belangrijk voor Horvath, want met een al beperkte machine zou een aanzienlijk snelheidsverlies bergop onaangenaam zijn. Later zakt de snelheid kort naar ongeveer 41 km/u maar stijgt weer. Hij merkt daarbij geen kritieke warmteontwikkeling op. Na meerdere haarspeldbochten en ongeveer elf minuten vol gas bergop komt hij boven met 76 procent accu aan. Het verbruik van ongeveer 20 procent bij deze inspanning valt voor hem beter uit dan verwacht. De kleine NIU moet hard werken, maar klaart de klus solide.

Uit de drie perspectieven ontstaat uiteindelijk een vrij duidelijk beeld. Ik zie de XQi3 als een moeilijk in te delen voertuig, maar precies daarin ligt haar charme. Ze is geen klassieke enduro, geen scooter en geen fiets. Bernd Hiemer ziet het als een toegankelijk apparaat voor licht terrein, korte uitstapjes en de kennismaking met gemotoriseerde offroad-ervaringen. Horvath herkent haar plek vooral in de stad, zolang men korte afstanden aflegt en geen hoge eisen stelt aan comfort of bruikbaarheid zoals bij een klassieke scooter. De XQi3 vervangt dus noch een hard-enduro, noch een volwaardige stadsscooter. Ze biedt in plaats daarvan een eigen karakter: licht, elektrisch, stil, direct en speels. Degenen die precies zoiets zoeken, begrijpen waarschijnlijk meteen het doel. Wie een rationeel dagelijks voertuig verwacht, zal eerder tegen beperkingen aanlopen. De XQi3 leeft van de korte ritjes, kleine avonturen en speelse rijmomenten die zij biedt. Ze kan meer dan men op het eerste gezicht vermoedt, maar blijft bewust een specifiek voertuig.