Ducati Superleggera V4 Centenario - MotoGP-droom voor de weg

Ingebed in de traditierijke omgeving rond Modena, niet ver van Bologna, ontstaat hier een product dat de grenzen tussen racesport en de openbare weg vrijwel volledig doet vervagen. De Superleggera is inmiddels aanbeland bij zijn vierde generatie en blijft trouw aan zijn eigen ambitie: het compromisloze vlaggenschip van het merk. Hoewel hij optisch sterk doet denken aan de bekende Ducati Panigale V4, is vrijwel elk detail herzien of volledig opnieuw bedacht. Bijzonder opvallend is daarbij het consequente gebruik van carbon - en wel op plekken die tot nu toe in de seriemotorbouw als vrijwel onaantastbaar golden.

Met een streng gelimiteerde oplage van slechts 500 exemplaren wereldwijd blijft de Superleggera een exclusief verzamelobject. Tegelijkertijd is hij volledig gehomologeerd voor de openbare weg - een omstandigheid die zijn technische prestaties nog opmerkelijker maakt.

Het hart van de Superleggera is gebaseerd op de racesport-DNA van de Panigale V4R, maar werd gericht doorontwikkeld om zowel op de weg als op het circuit maximale prestaties te leveren. Terwijl in het Superbike-wereldkampioenschap een cilinderinhoudslimiet van 1.000 cc geldt, benut Ducati bij de Superleggera de vrijheid van een motor die niet gebonden is aan de dwang van een reglement en verhoogt de cilinderinhoud naar 1.103 cc.

Deze uitbreiding gebeurt via een vergrote slag, wat direct leidt tot een verhoogd koppel. Vooral in het lagere en middelste toerentalbereik profiteert de motor daardoor van aanzienlijk meer trekkracht. Het vermogen ligt al in de seriematige configuratie op indrukwekkende 228 pk en kan in de optionele race-configuratie met een race-uitlaatsysteem worden opgevoerd tot 247 pk. Met de vergrote cilinderinhoud is er nu niet alleen veel topvermogen beschikbaar, maar ook het voor de weg nog belangrijkere koppel. Dat is namelijk bij de V4R, die in de eerste plaats voor het circuit gebouwd wordt en waarvan de basismotor afkomstig is, niet de hoogste prioriteit.

Maar de pure vermogensverhoging is slechts een deel van het verhaal. Ducati zet consequent in op gewichtsreductie binnen de motor. Titanen kleppen in het inlaatgedeelte, talrijke titanen bouten en een speciaal geoptimaliseerde krukas verminderen het totale gewicht en de roterende massa's aanzienlijk. Deze laatste is niet alleen lichter gemaakt, maar ook aerodynamisch geoptimaliseerd om weerstanden in het oliebad te minimaliseren. Aangevuld wordt dit met het gebruik van wolfraamgewichten, die een massaconcentratie teweegbrengen.

In totaal wordt de motor in vergelijking met de Panigale zo'n 3,6 kilogram lichter, waarbij 1,1 kilogram alleen al aan de krukas is afgeslankt.

Natuurlijk komt bij de Superleggera ook de nieuwe racing-versnellingsbak tot zijn recht. Hier bevindt de neutraalstand zich niet zoals gebruikelijk tussen de eerste en tweede versnelling, maar 'onder' de eerste versnelling verstopt. Zo hoef je bij het schakelen van de eerste naar de tweede versnelling niet via neutraal te schakelen. Dat zorgt voor een kortere en vooral preciezere versnellingswissel. Om tijdens hectisch terugschakelen in het bochtengevecht niet per ongeluk in neutraal te belanden, kan aan het stuur een neutraalblokkering worden geactiveerd.

Bij het chassis blijkt bijzonder duidelijk hoezeer de ontwikkeling is be"invloed door inzichten uit de MotoGP. Terwijl vroeger maximale stijfheid als hoogste doel gold, zet Ducati vandaag bewust in op gecontroleerd flexgedrag om de bochtenwendbaarheid te verbeteren.

Het frame van de Superleggera is daarbij nauwelijks nog als klassiek frame te herkennen. Het gaat veeleer om een extreem compacte, monocoque-achtige structuur van carbon, die alleen de verbinding tussen motor en balhoofdbuis verzorgt. Door gerichte aanpassing van de materiaallagen slaagt Ducati erin zowel de torsie- als de lengtestijfheid exact te definiëren en daarbij ongeveer 20% van het gewicht te besparen.

Ook de achterbrug bestaat volledig uit carbon - een onderdeel dat in de seriebouw slechts uiterst zelden in deze vorm te vinden is. De holle structuur vereist een hoogcomplex productieproces, waarbij onder andere met opblaasbare balgen gewerkt moet worden. Bovendien integreert Ducati een QR-code direct in de structuur, die een volledige traceerbaarheid van elk afzonderlijk onderdeel mogelijk maakt.

Het achterframe volgt eveneens het lichtbouwprincipe en is uitgevoerd als zelfdragend carbon-element. In totaal draagt het chassis er in belangrijke mate aan bij dat het totale gewicht van de motor nogmaals wordt verminderd en tegelijkertijd de rijdynamiek wordt geoptimaliseerd.

Op het gebied van het rijwerk werkt Ducati nauw samen met Öhlins en zet het onderdelen in die rechtstreeks uit de racesport afkomstig zijn. De voorvork vormt daarbij een van de grootste technische hoogtepunten.

Voor het eerst worden bij de NPX25/30 vork buitenbuizen van carbon toegepast - een innovatie die tot nu toe niet bestond in de seriemotorbouw. Omdat carbon gevoelig reageert op puntbelastingen, moest een hybride oplossing worden ontwikkeld. Op bijzonder belaste plekken, zoals bij de klemming, worden aluminium inlays gebruikt om de nodige stabiliteit bij het klemmen in de vorkbruggen te waarborgen.

Ook in het binnenwerk van de vork komen hoogwaardige racesportcomponenten tot hun recht, waaronder een closed-cartridge-systeem dat maximale prestaties garandeert. Alleen al door de constructie van de vork kan een gewichtsbesparing van tot een kilogram worden gerealiseerd.

Het achterste TTX-federbeen is eveneens gebaseerd op een speciaal ontwikkelde lightweight-versie en draagt bij aan de verdere reductie van de onafgeveerde massa's. In combinatie met de carbon velgen ontstaat een rijwerk dat extreem wendbaar reageert en een precieze bochtentechniek mogelijk moet maken.

Een volgend revolutionair hoofdstuk schrijft Ducati samen met Brembo op het gebied van remtechnologie. Terwijl carbon remschijven in de racesport allang gevestigd zijn, golden ze tot nu toe als ongeschikt voor de openbare weg, omdat ze pas bij hoge temperaturen hun volle prestatie leveren.

De oplossing ligt in een nieuw ontwikkelde carbon-keramiek-mengeling, die het mogelijk maakt al bij lage temperaturen een betrouwbare remprestatie te bereiken. Daarmee lukt het voor het eerst de voordelen van carbonremmen, dus laag gewicht en hoge belastbaarheid, te verenigen met de eisen van het wegverkeer. Door het lage gewicht van carbon kan hier ook worden opgeschaald naar vertragingsvriendelijke grote diameters van 340mm en 8mm wanddikte.

De remschijven bieden niet alleen een uitstekende remprestatie, maar verminderen ook de roterende massa's aan het voorwiel aanzienlijk. Dit heeft direct invloed op de wendbaarheid en de handling van de motor. Wat in de racesport 'state of the art' is, heeft daarmee nu voor het eerst zijn intrede gedaan in de wegvoertuigbouw.

Wat misschien al als 'gewoner' wordt bestempeld, is het gebruik van carbontechnologie bij de velgen. Al lange tijd bestaan de edele onderdelen als nastelmogelijkheid voor sommige motoren, maar zelden met homologatie of straatgoedkeuring. Carbon is, vooral wat schokbelasting betreft, zeer gevoelig en dat kan bij zwaar gebruik op de landweg in het wielgebied snel gevaarlijk worden. Daarom moest men bij de productie veel strenge tests en zeer precieze fabricagevoorschriften vervullen om aan deze eisen te kunnen voldoen. Door intensieve samenwerking met het bedrijf BST kon echter ook deze horde worden genomen.

De Superleggera V4 Centenario is een verzamelplaats van technologische innovaties. Bijzonder vermeldenswaardig is het consequente gebruik van carbon in vrijwel alle onderdelen van de motor - van het frame via de achterbrug tot de vork en de wielen.

Even indrukwekkend is de diepgang waarmee Ducati de gewichtsoptimalisatie benadert. Elk onderdeel wordt in vraag gesteld, elke gram bespaard, zonder dat daarbij compromissen worden gesloten op het gebied van stabiliteit of veiligheid.

Een ander hoogtepunt is de combinatie van extreme prestaties en volledige straatgoedkeuring. Ondanks zijn nabijheid tot de racesport blijft de Superleggera een motor die legaal op de openbare weg bereden kan worden. Dat is een evenwichtsoefening die slechts weinig fabrikanten in deze vorm beheersen.

Met een prijs van circa 150.000 euro en de strikte beperking tot 500 stuks richt de motor zich op een zeer exclusieve doelgroep en zal hij voor de meesten van ons wel ontoegankelijk blijven. Toch vervult hij een belangrijke rol: hij toont wat technisch mogelijk is wanneer economische grenzen naar de achtergrond verdwijnen.

De Ducati Superleggera V4 Centenario is tot nu toe de meest consequente poging om MotoGP-technologie naar de weg te brengen. Hij combineert extreme prestaties, radicale lichtbouw en innovatieve materialen tot een totaalpakket dat zijn gelijke niet kent.

Natuurlijk blijft hij een nicheproduct - zeer exclusief, te duur en te compromisloos voor het dagelijks gebruik van veel rijders. Maar juist daarin schuilt zijn fascinatie. Het is geen motor voor iedereen, maar een symbool voor wat momenteel technisch haalbaar is en een blik op wat we in de toekomst misschien ook bij supersportmotoren van de standaardlijn in afgeslankte versie zullen vinden.

Feit is: met 247 pk bij slechts 173 kg staat men met de nieuwe Ducati Superleggera V4 Centenario als straatgoedgekeurde motor in elk geval dichter bij de MotoGP dan ooit tevoren!