Zuid-Afrika Enduro Tour

De motorreis naar Zuid-Afrika begint deze keer met een aangename verrassing. Je vliegt gewoon "recht naar beneden", en op mijn leeftijd weet ik vooral te waarderen dat er geen tijdsverschil en dus ook geen jetlag is - een echt pluspunt voor elke bestuurder die zijn krachten liever bewaart voor het terrein.

Het voelt aan als slechts een klein sprongetje naar een volledig andere wereld. Wanneer rallylegende Alfie Cox ons de volgende ochtend op de luchthaven van Umtata verwelkomt met zijn kenmerkende glimlach, stijgt de voorpret tot in het oneindige. Ongecompliceerd en sympathiek start onze tour meteen vanaf de luchthaven. De gloednieuwe KTM EXC 300 TBI 2025 enduro's wachten al op de aanhanger, en na een korte verdeling van de bagage in het begeleidende voertuig gaat het los naar ons eerste basiskamp.

De eerste vier dagen brengen we door in het Coffee Bay gebied aan de Indische Oceaan. Als Europeaan die geplaagd is door massatoerisme, kan ik nauwelijks geloven wat ik hier zie: kilometerslange droomstranden rijgen zich als parels langs de Wild Coast aaneen - en ze zijn mensenleeg. In plaats daarvan delen we de paradijselijke baaien met koeien, schapen en geiten. Ons verblijf met directe toegang tot het strand en uitzicht op de oceaan doet ons de ijzige Europese winter snel vergeten.

Wat mij bijzonder verrast: we rijden gloednieuwe 2025 KTM EXC300 TBI tweetakten, uitgerust met superzachte Mitas Hard Enduro banden. Deze combinatie biedt een bijna onvoorstelbare grip - geen spoor van afgereden huurmachines met goedkope banden. Alfie Cox zet duidelijk in op premium materiaal, wat ons in staat stelt om ook het meest veeleisende terrein te overwinnen.

Na de eerste beklimmingen herkent Alfie snel het potentieel van onze Oostenrijkse Hard Enduro-groep en zijn ondeugende grijns verraadt dat hij ons het nodige toevertrouwt. De racing-veteraan heeft ook na 28 jaar tourervaring niets van zijn enthousiasme verloren. Bij elke geslaagde steile helling straalt hij als een kind met Kerstmis, en zelfs wanneer iemand bij een rivierdoorwading afstapt, is zijn hartelijke lach aanstekelijk.

Het bijzondere aan deze regio is de ongelooflijke diversiteit. Van steile klifbeklimmingen met zeezicht tot technische boswegen is alles aanwezig. De grootste uitdaging ligt vaak niet in de tractie - die is dankzij de geweldige banden verrassend goed - maar in de perfecte balans van het lichaam op de motor. Op onze regendag worden sommige bosbeklimmingen echte krachttoeren, maar de adembenemende kusttrails maken elke inspanning goed.

Wie denkt dat het alleen om motorrijden gaat, heeft het mis. De Hard Enduro Tour geeft ons een unieke inkijk in land en volk. We duiken diep in het landschap, bezoeken kleine, authentieke lokale zaken en beleven zowel de schoonheid als de schaduwzijden van Zuid-Afrika. Het bekende "Hole in the Wall", een indrukwekkende rotsformatie voor de kust, is daarbij slechts een van vele hoogtepunten. Het zijn de talloze kleine momenten en de absolute vrijheid van het endurorijden die deze tour zo bijzonder maken.

Onze gids Alfie Cox is niet zomaar een tourgids - hij is een ware motorsporticoon van Zuid-Afrika. In zijn indrukwekkende carrière heeft hij zich vooral met KTM in de geschiedenisboeken van de rallysport ingeschreven. Bij de zwaarste rally ter wereld, de Dakar, stond Cox tussen 1998 en 2006 meermaals op het podium. Zijn beste plaatsing behaalde hij in 2002 met de tweede plaats in het motorklassement op een KTM LC4 660R. Maar Cox' successen beperken zich niet alleen tot woestijnzand - bij de legendarische Erzbergrodeo in Oostenrijk won hij het allereerste Erzberg Event in 1995. Bovendien won hij "Roof of Africa" in Lesotho, een van de zwaarste endurowedstrijden ter wereld, niet minder dan negen keer. Na zijn succesvolle tweewielercarrière stapte Cox in 2007 over naar de auto-categorie van de Dakar-rally. Wanneer hij vertelt over zijn racaventuren, voel je meteen: hier spreekt iemand die de offroadsport niet alleen leeft, maar er ook wezenlijk vorm aan heeft gegeven.

Coffee Bay, gelegen in de spectaculaire Wild Coast van de Zuid-Afrikaanse provincie Eastern Cape, dankt haar naam aan een merkwaardige historische gebeurtenis: in de 19e eeuw strandde hier een schip met een lading koffiebonen, die aan het strand aanspoelden en naar verluidt begonnen te kiemen. Vandaag is deze regio een fascinerend voorbeeld van de geologische en culturele diversiteit van Zuid-Afrika. De kustlijn wordt gekenmerkt door dramatische kliffen van zandsteen en leisteen, die ongeveer 280 miljoen jaar geleden ontstonden tijdens de Karoo-ijstijd. Door de kracht van de Indische Oceaan ontstonden in de loop van duizenden jaren spectaculaire formaties zoals het beroemde "Hole in the Wall" - een geweldige vrijstaande rots met een natuurlijke doorbraak waar bij vloed de branding doorheen dondert. Het klimaat van de regio wordt sterk beïnvloed door de warme Agulhas-stroom, die zorgt voor subtropische omstandigheden. In de Zuid-Afrikaanse zomer (december tot februari) kunnen de temperaturen boven 30°C stijgen, terwijl ze in de "winter" aangenaam mild liggen op 15-20°C. De weelderige vegetatie wordt gedomineerd door groenblijvend grasland, doorspekt met verspreide kustbossen. De dierenwereld is verrassend divers: naast de alomtegenwoordige Nguni-runderen van de lokale Xhosa-bevolking leven hier tientallen vogelsoorten, waaronder de majestueuze Crowned Crane. In de wateren tuimelen tijdens de trekperiode dolfijnen en walvissen rond, terwijl in de rivieren verschillende vissoorten te vinden zijn. De relatieve ongereptheid van het gebied is niet in de laatste plaats te danken aan de gecompliceerde apartheidsgeschiedenis - als onderdeel van het voormalige thuisland Transkei bleef de regio gespaard van massatoerisme en bewaart tot vandaag haar oorspronkelijke karakter.

De enduro tours met Alfie zijn werkelijk een geweldig pakket - ook voor mensen die normaal gezien geen verre reizen ondernemen. Alfie haalt zijn "Boys" en "Girls" op van de luchthaven en brengt ze daar ook weer naartoe terug. Daartussenin zorgt Alfie Cox samen met zijn vrouw Hazel liefdevol voor zijn beschermelingen. Je hebt geen speciale vaccinaties nodig en ook geen geld in de lokale munteenheid - Alfie regelt alles. De 2300 euro omvatten gids, huurmotoren, eten, drinken (alcoholische dranken zijn niet inbegrepen), benzine en snacks. De grote kracht van Alfie is zeker zijn vermogen om met veel fingerspitzengefühl op de groep in te spelen. Hij geeft de voorkeur aan groepsboekingen van vrienden in groepsgroottes van 5 tot 10 personen. Alfie doet deze tours al 28 jaar en heeft tot nu toe alle tours zelf uitgevoerd. Duidelijke uitspraak: mij is de laatste 25 jaar geen persoon tegengekomen die dit werk beter doet dan Alfie. Hij is de ideale combinatie van entertainer, coach, gids en reisleider. Terloops heb je ook nog een motorsport-babbelkous erbij. Tijdens de eetpauzes vertelt hij graag de prachtige verhalen uit zijn afwisselende carrière. Hier kun je Alfies vrouw Hazel contacteren. Ze verheugt zich op jullie contact en op een gezamenlijke tour. In principe zijn de tours het hele jaar door mogelijk. Maar meestal komen Europeanen in de Europese wintermaanden.

De gloednieuwe 2025 KTM EXC 300 TBI tweetakten blijken de perfecte keuze voor dit Afrikaanse avontuur, en al na de eerste meters wordt duidelijk: hier is nergens op bespaard. De combinatie van superzachte Mitas Hard Enduro banden en een zeer ambitieus afgestelde mousse-setup (120mm brede mousse in de 140er achterband) geeft de motoren een bijna bovennatuurlijke grip. Op huurmotoren tref ik normaal gesproken altijd superharde banden aan die eeuwig meegaan. Deze luxe Hard Enduro banden zijn precies de keuze die Alfie ook privé zou rijden. Gewoon echt goede banden voor veeleisend terrein. De veelzijdigheid van het terrein vraagt zowel mens als materiaal tot het uiterste. Van steile klifbeklimmingen met adembenemend zeezicht tot modderige bospassages moet de KTM alles verwerken. Vooral de rivierdoorwadingen hebben het in zich: het water is door het hoge nitraatgehalte van de alomtegenwoordige runderkuddes en de zeepresten van de lokale bevolking, die hier hun was doen, extreem glad. Meer dan eens moeten doorweekte laarzen worden uitgeleend, wanneer weer een van de deelnemers een onvrijwillig bad neemt. De bijzondere uitdaging ligt daarbij niet alleen in de gladheid zelf, maar ook in de constante onzekerheid over de werkelijke waterdiepte en de gesteldheid van de ondergrond. Wat van buitenaf uitziet als een simpele waterdoorwading, blijkt vaak een verraderlijke val te zijn met grote, gladde stenen of onverwacht diepe gaten.

Wat de KTM 300 EXC vooral kenmerkt, is haar ongelooflijke robuustheid. Ondanks de zwaarste belasting door permanent koppeling laten slippen op steile hellingen, agressieve versnellingsmanoeuvres uit diepe modderpoelen en de onvermijdelijke valpartijen tonen de motoren geen enkele zwakte. Het vermogen van de machines om zelfs de moeilijkste passages te overwinnen, imponeert de hele groep dag na dag opnieuw. Vooral de perfecte balans tussen explosieve krachtontplooiing en fijngevoelige controle maakt de KTM tot de ideale metgezel voor deze extreme uitdagingen. Het karakteristieke tweetakt-geluid van de 300-er weerklinkt door de valleien en wordt een constante begeleider van deze onvergetelijke avontuurreis. Aan de andere kant genoten we van het lage gewicht bij de afdalingen en verheugden we ons over het handling in de lastige passages. We hadden bij alle motoren in de hele groep geen enkel technisch defect of enig probleem gedurende de week. Onderhoud: ketting smeren, tanken en één keer werden de luchtfilters gereinigd.

Een bijzonder hoogtepunt zijn de steile beklimmingen direct aan de stranden van de Indische Oceaan. Hier is minder de pure motorkracht gevraagd, maar veeleer de perfecte balans tussen bestuurder en motor. De combinatie van de krachtige tweetaktmotor en het fijngevoelige onderstel blijkt ideaal voor de afwisselende eisen van deze buitengewone tour. Bijzonder indrukwekkend is de berijdbaarheid in de steile beklimmingen - terwijl de motor onderin zacht en beheersbaar zijn kracht ontplooit, staat in het hogere toerentalbereik een indrukwekkend vermogen ter beschikking, dat zelfs de steilste hellingen tot een beheersbaar genoegen maakt. De wisselende weersomstandigheden vormen daarbij een extra uitdaging. Van stralende zonneschijn tot tropische regenbuien is alles aanwezig, maar de KTM overwint elke situatie met bravoure. Vooral in de gladde bospassages na regenval toont de kwaliteit van het onderstel zich. De veerelementen slikken zelfs de hardste klappen soeverein weg en geven de bestuurder steeds precieze feedback van de ondergrond. Het motorkarakter laat zich daarbij perfect doseren - van zachtjes glijden over modderige passages tot krachtig doortrekken uit diepe modderpoelen.

• Kleding, helm, laarzen, handschoenen: https://foxracing.at/moto/
• Communicatie: Cardo Packtalk Edge
• Waterdichte Enduristan rugzak: https://enduristan.de/collections/rucksacks-1
• De reistas voor enduroreizen: Ogio 9800
• De banden: Mitas EF-07 Supersoft

Het gevoel om in het zadel van een KTM door de Afrikaanse wildernis te zwerven, laat zelfs een verwende journalist zoals ik in vervoering geraken: "Ik kan me niet voorstellen hoe mensen een leven op deze aarde, zo'n 70, 80, 90 jaar volbrengen en geen enduro hebben gereden. Het is gewoon onvoorstelbaar!" De intensiteit van de belevenissen, de permanente uitdaging om mens en machine in harmonie te houden, het diep onderdompelen in de natuur - dat alles maakt verslaafd. Wanneer de kracht van de Indische Oceaan zich mengt met de adrenaline van een technisch veeleisende endurodoorgang, wanneer de kruidige geur van de Afrikaanse aarde versterkt wordt door de regenbuien en wanneer aan de horizon de volgende onmogelijk lijkende beklimming wacht, dan wordt duidelijk: dit hier is enduro in zijn zuiverste vorm.

Onvergetelijk blijven ook de humoristische momenten van de tour. Zoals toen Alfie Cox na de eerste vermeende "easy" beklimmingen van zijn Oostenrijkse gasten besloot om het niveau flink op te schroeven - met als gevolg dat de zelfverklaarde "Hard-Enduristen" plotseling begonnen te zweten. Of het moment waarop een van de deelnemers bij een rivierdoorwading een onvrijwillige salto over het stuur uitvoerde en als een begoten poedel uit het modderige water opdook. "Een obstakel ruikt je angst zoals een hond", werd mijn nieuwe inzicht. Steeds wanneer ik weer aarzelde voor een steile beklimming. Je moet het obstakel met opgeheven hoofd aanpakken - dan lukt het. En precies zo is het ook met de vermeende grote reizen. Doen - niet aarzelen! De momenten hier in Afrika waren onbetaalbaar en blijven voor altijd!